{"id":12395,"date":"2021-11-09T07:31:18","date_gmt":"2021-11-09T07:31:18","guid":{"rendered":"https:\/\/ku.kongra-star.org\/?p=12395"},"modified":"2021-11-09T07:31:18","modified_gmt":"2021-11-09T07:31:18","slug":"bi-civakeke-exlaqi-u-politik-jiyanen-ekolojik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kongra-star.org\/?p=12395","title":{"rendered":"BI CIVAKEKE EXLAQ\u00ce \u00db POL\u00ceT\u00ceK JIYAN\u00caN EKOLOJ\u00ceK"},"content":{"rendered":"<p><strong>P\u00eaw\u00eestiya Tevgera Ekoloj\u00eest weke tevgera fem\u00een\u00eest, bi zelalb\u00fbneke b\u00eerdoz\u00ee ya mezin heye. Div\u00ea r\u00eaxistin \u00fb \u00e7alak\u00eeb\u00fbna xwe ji ku\u00e7ey\u00ean teng ber bi tevah\u00ee civak\u00ea, bi taybet\u00ee ber bi civaka \u00e7olter\u00ea, \u00e7andin\u00ee \u00fb gund ve bibe. Ekoloj\u00ee esas ji bo \u00e7olter, civaka gund \u00fb \u00e7andiniy\u00ea, tevah\u00ee ni\u015ftecih \u00fb ko\u00e7eran, ya b\u00eakaran \u00fb jinan r\u00ean\u00ee\u015fanera \u00e7alakiy\u00ea ye. <\/strong><\/p>\n<p><strong>Sosyolojiya Azadiy\u00ea, R\u00eaber APO<\/strong><\/p>\n<p><strong>SEMA AMED<\/strong><\/p>\n<p>Di roja me ya \u00eero de pirsgir\u00eaka ekolojiye b\u00fbye yek ji pirsgir\u00eak\u00ean her\u00ee dijwar a bingeh\u00een a civak\u00ea. Bi p\u00ea\u015fketina \u015faristaniya bi desthilatdariya m\u00ear, di civak\u00ea de gelek pirsgir\u00eak\u00ean m\u00eena azad\u00ee, z\u00eehniyet, abor\u00ee, jin, ol \u00fb hwd. derketine. L\u00ea tu dinih\u00ear\u00ee di civaka d\u00eerok\u00ee ya heta ku kap\u00eetal\u00eezm p\u00ea\u015f ket de, pirsgir\u00eakeke wiha \u00fb jixwe di v\u00ea ast\u00ea de tune ye. Wisa be em li bersiva pirsa \u201cBi taybet\u00ee heta p\u00ea\u015fketina kap\u00eetal\u00eezm\u00ea \u00e7ima pirsgir\u00eakeke wiha tune b\u00fb l\u00ea hema p\u00eare dest p\u00ea kir?\u201dbigerin ji bo em bi desp\u00eakeke rast bikevin mijar\u00ea w\u00ea di c\u00ee de be. Di heman dem\u00ea de ji bo bersiv\u00ean werin day\u00een j\u00ee w\u00ea wateya ji cih\u00ea rast desp\u00eakirin\u00ea j\u00ee bide.<\/p>\n<p>Heta dema ku kap\u00eetal\u00eezm p\u00ea\u015f ket mirovah\u00ee xwezay\u00ea zind\u00ee \u00fb organ\u00eek did\u00eet. Tu l\u00eager\u00een an j\u00ee tevgereke ku xwezay\u00ea bigirin bindestiy\u00ea, <strong>tehakum\u00ea<\/strong> j\u00ee tune b\u00fb. Xweza, bi her away\u00ee m\u00eena day\u00eekeke ku mirovahiy\u00ea xwed\u00ee dike \u00fb \u00e7avkaniya bingeh\u00een dihat zan\u00een. Li gor w\u00ea n\u00eazik dib\u00fbn, hilber\u00een z\u00eadetir bi ax\u00ea ve gir\u00eaday\u00ee dihat kirin. Berhem\u00ean ku ni\u015ftiman\u00ea dida, t\u00ear \u00fb sert\u00ear\u00ee xwed\u00eekirina mirovahiy\u00ea dikirin. P\u00ee\u015fekar\u00ee, sinetkar\u00ee j\u00ee weke p\u00ee\u015fey\u00ean hin kom\u00ean be\u015feke civak\u00ea debara xwe p\u00ea dikirin, bi v\u00ea hilber\u00een\u00ea re p\u00ea\u015f diket. L\u00ea z\u00eadetir destek\u00ea didan hilber\u00eena ji ax\u00ea t\u00ea, w\u00ea hilber\u00een\u00ea rihet dikirin \u00fb berhem\u00ean w\u00ea dinirxandin (dih\u00earan, dipehtin, am\u00fbr\u00ean kar \u00fb hwd \u00e7\u00eadikirin).<\/p>\n<p>Jiyan bi tevah\u00ee li ser ax\u00ea, li derdora xwezay\u00ea berdewam dib\u00fb. Hesab\u00ean demsal, meh, roj \u00fb \u015fevan li gor \u00e7andiniy\u00ea dihatin kirin. Cejn, p\u00eerozbah\u00ee, zewac li gor bereketa xwezay\u00ea dihatin lidarxistin.<\/p>\n<p>Ji civak\u00ea be\u015feke bi\u00e7\u00fbk, dest datan\u00een ser berhem\u00ea z\u00eade \u00fb dixwestin z\u00eadetir kar\u00ea bikin. Jixwe desthilatdar\u00ee j\u00ee bi piran\u00ee li ser v\u00ea destan\u00eena, kedwxariya ser berhem\u00ea z\u00eade p\u00ea\u015f ket. Bi tevah\u00ee berhem\u00ean jin\u00ea \u015faristan\u00ee hat avakirin.<\/p>\n<p>Bi p\u00ea\u015fketina kap\u00eetal\u00eezm\u00ea re zanist \u00fb tekn\u00eeka w\u00ea j\u00ee bi lez \u00fb bez p\u00ea\u015f ket. Di zanist\u00ean poz\u00eet\u00eef ku p\u00ea\u015fengtiya wan R. Bacon \u00fb R. Desartesan dikirin de p\u00ea\u015fketin\u00ean d\u00eawasa \u00fb p\u00ea\u015fve\u00e7\u00fbn\u00ean teknoloj\u00eek hatin jiyankirin. Li ser nav\u00ea ke\u015fifkirina raz\u00ean xwezay\u00ea \u00ead\u00ee li ser xwezay\u00ea tehakum dihat p\u00eakan\u00een. Bi serketina v\u00ea z\u00eehniyet\u00ea re jin j\u00ee bi derbey\u00ean ku\u015ftin\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb ma. Di bin nav\u00ea n\u00ea\u00e7\u00eer\u00ean cad\u00fbyan de bi sedhezaran jin\u00ean zana, hek\u00eem (be\u015fek ji y\u00ean hatin qetilkirin j\u00ee m\u00ear b\u00fbn) hatin qetilkirin. Her wiha, zanista ku di tevahiya d\u00eerok\u00ea de di p\u00ea\u015fengiya jin\u00ea de p\u00ea\u015f ket \u00ead\u00ee diket bin yekdest\u00ee \u00fb desthilatdariya m\u00ear.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee ku r\u00eabaz \u00fb r\u00eazik\u00ean (daxistin-l\u00eavegerandin, li ser xeteke rast p\u00ea\u015fve\u00e7\u00fbn, n\u00eazikahiya ti\u015ft\u00ean b\u00eagiyan, gelemper\u00eekirin) zanist\u00ean poz\u00eet\u00eef \u00ean weke fiz\u00eek, k\u00eemya, matemat\u00eek, k\u00eemya \u00fb biyolojiy\u00ea li ser zanist\u00ean civak\u00ee y\u00ean m\u00eena d\u00eerok, felsefe, huner, ps\u00eekoloj\u00ee, civaknas\u00ee \u00fb hwd hatin p\u00eakanin zanist \u00ead\u00ee b\u00fb zanistperest\u00ee. Poz\u00eet\u00eev\u00eezma ku mirov \u00fb her ti\u015ft\u00ean di xwezay\u00ea de weke ti\u015ft \u00fb serkirde ji hev veqetandin, m\u00eena kab\u00fbsek\u00ea li ser z\u00eehniyeta mirovahiy\u00ea r\u00fbni\u015ft.<\/p>\n<p>M\u00eena b\u00eerdoziy\u00ean bingeh\u00een \u00ean kap\u00eetal\u00eezm\u00ea; netewpar\u00eaz\u00ee, olpar\u00eaz\u00ee, dewleta netew\u00ee \u00fb endustriyal\u00eezm, b\u00fbn b\u00eerdoziy\u00ean qirkirin \u00fb qetilkirina mirov \u00fb day\u00eeka w\u00ea ya xwezay\u00ea.<\/p>\n<p>P\u00ea\u015fketina zanist \u00fb teknolojiy\u00ea endustriy\u00ea j\u00ee p\u00ea\u015fde bir. Hilber\u00eena ji ax\u00ea, cih\u00ea xwe ji tekn\u00eek\u00ean hilber\u00eena fabr\u00eeke \u00fb karxaneyan re hi\u015ft. Sermayedar \u00fb be\u015fek ar\u00eestokrat b\u00fbn \u00e7\u00eena burj\u00fbva, bajar\u00ee \u00fb bi p\u00ea\u015fketina bi lez \u00fb bez a endustriy\u00ea re xwestin kar\u00ean z\u00eade z\u00eade bi dest bixin. Burj\u00fbvay\u00ean ku p\u00ea\u015feng\u00ean \u00e7\u00een\u00ee y\u00ean avakirina endustriyal\u00eezm\u00ea b\u00fbn bi yekdestdariy\u00ean mezin, hesp\u00ea kap\u00eetal\u00eezma weh\u015f\u00ee rakirin bez\u00ea.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee ku hilber\u00een bi tevah\u00ee di fabr\u00eekeyan de hat kirin bajar, ji bo gel\u00ea kedkar \u00fb xizan ku li gund \u00fb \u00e7ol\u00ea tu debara wan nemaye, b\u00fbn mekan\u00ean balk\u00ea\u015f. Di nav deh salan de, \u015f\u00eaniy\u00ean bajaran ji sedhezaran gih\u00ee\u015ftin milyonan. Her wiha, diyardeya bajar\u00eeb\u00fbn\u00ea li ser dika d\u00eerok\u00ea xuya b\u00fb. Bi awayek\u00ee dijwar texr\u00eepkirina xwezay\u00ea j\u00ee li v\u00ea dem\u00ea rast t\u00ea.<\/p>\n<p>B\u00eerdoziya L\u00eeberal\u00eezm\u00ea ku kap\u00eetal\u00eezm\u00ea li ser piyan digirt, b\u00fb ew b\u00eerdoziya berdil\u00ea yekdestdariyan ku di r\u00eaya berjewendiy\u00ean xwe y\u00ean \u015fexs\u00ee de hem\u00fb mirovah\u00ee \u00fb xwezay\u00ea texr\u00eeb dikirin, tune dikirin. Be\u015feke bi\u00e7\u00fbk, yekdestdar, ku h\u00earsa kar\u00ea \u00e7av\u00ean wan kor kirine tu r\u00eagezeke exlaq\u00ee li ber \u00e7av negirtin. Xwezay\u00ea bi awayek\u00ee wisa texr\u00eeb kirin ku careke din vegera w\u00ea tune be, nikaribe were ser xwe.<\/p>\n<p>Li ser nav\u00ea bidestxistina madey\u00ean xam li c\u00eehan\u00ea tu dereke p\u00ea neav\u00eatibin\u00ea, dagir nekiribin nehi\u015ftin. Qad\u00ean daristan\u00ean fireh hing\u00ee dar\u00ea w\u00ea bir\u00een kirin \u00e7ol \u00fb hi\u015ftin. Bi bermahiy\u00ean k\u00eemyew\u00ee y\u00ean bi jehr ku ji fabr\u00eekayan hatin berdan \u00e7em, r\u00fbbar \u00fb derya, av\u00ean binerd\u00ea qir\u00eaj kirin. Her zindiy\u00ean ji van ava xwed\u00ee dib\u00fb, t\u00eena xwe di\u015fkand ji van jehran para xwe girtin.<\/p>\n<p>Heta niha, di xwezaya d\u00eerok\u00ee de ten\u00ea karesat\u00ean xwezay\u00ea y\u00ean m\u00eena qe\u015fa, hi\u015fkesal\u00ee \u00fb lehiy\u00ea cisn\u00ea \u00e7end celeban biriyab\u00fb. L\u00ea pi\u015ft\u00ee ku k\u00eemyasal di hilber\u00een \u00fb dermankirin\u00ea de (bi taybet\u00ee di \u00e7andiniy\u00ea de) hatin bikaran\u00een nif\u015f\u00ean bi dehan, bi sedan k\u00eazik, mas\u00ee, kurmik, \u00e7iv\u00eek \u00fb hwd. hatin birandin, koka wan hat qelandin.<\/p>\n<p>Derman\u00ean k\u00eemyew\u00ee y\u00ean ji bo zindiy\u00ean m\u00eena k\u00eazik \u00fb kurmik\u00ean zirar\u00ea didin \u00e7andiniy\u00ea werin tunekirin, di tevahiya xwezay\u00ea de bermahiy\u00ean bijehr hi\u015ftin. Hem j\u00ee ev derman ten\u00ea ji bo demek\u00ea bi k\u00ear\u00ee tunekirina van zindiyan kirib\u00fb. Pi\u015ft\u00ee demeke kin, ev k\u00eazik \u00fb kurmik, li hember van dermanan parastina xwe p\u00ea\u015f xistib\u00fbn j\u00ee.<\/p>\n<p>K\u00eemyasala DDT\u2019\u00ea li ser bedena mirov zirar\u00ean may\u00eende dih\u00ealin \u00fb li gelek her\u00eam\u00ean hatine bikaran\u00een ahenga xwezay\u00ea pir cid\u00ee xera kirine. Di 1962\u2019yan de ev k\u00eemyasal, li Emer\u00eekay\u00ea hatiye qedexekirin. L\u00ea heman k\u00eemyasal\u00ea li welat\u00ean ku li gor z\u00eehniyeta serdest a Rojava m\u00eena \u2018Welat\u00ean C\u00eehan\u00ea y\u00ean S\u00eayem\u00een\u2019 t\u00ean d\u00eetin \u00fb nirxandin bi serdest\u00ee t\u00ean bazarkirin. Ev (qa\u015fo) derman li Kurdistan \u00fb Tirkiyey\u00ea heta sal\u00ean daw\u00een j\u00ee di malan \u00fb qad\u00ean berfireh \u00ean \u00e7andiniy\u00ea de b\u00eakontrol dihat bikaran\u00een. Mirov dikare v\u00ea m\u00eenaka (b\u00fbyer\u00ea) bi\u00e7\u00fbk \u00fb balk\u00ea\u015f ji bo pol\u00eet\u00eekay\u00ean yekdestdariy\u00ean dermanan \u00ean ku bi h\u00earsa kara pir z\u00eade tendirustiya mirov \u00fb xwezay\u00ea li ber \u00e7av nagirin n\u00ee\u015fan bide.<\/p>\n<p>Xwezaya ku ahenga w\u00ea ser\u00fbbin kirin bi hi\u015fkesal\u00ee, \u00e7olb\u00fbn, leh\u00ee \u00fb firtoneyan li me veger\u00ee, ya rast\u00ee heyf \u00fb tola xwe ji me digire. \u00cad\u00ee dem bi dem xela radibin \u00fb bi hezaran mirov ji bir\u00e7\u00eena dimirin. Di bingeha xwe de hem\u00fb j\u00ee encam\u00ean pol\u00eet\u00eekay\u00ean welat\u00ean emperyal in.<\/p>\n<p>P\u00eaw\u00eest e mirov diyar bike ku pirsgir\u00eaka ekoloj\u00eek, b\u00eaguman bingeha xwe ten\u00ea ji endustriyal\u00eezm\u00ea nagire. Yekdestdar\u00ee, weke serl\u00eestikvan\u00ea pirsgir\u00eak\u00ea li ser dika d\u00eerok\u00ea bi rola xwe radibin.<\/p>\n<p>Ev d\u00eerok\u00e7eya kurt \u00fb cehwer\u00ee ya \u2018pirsgir\u00eaka ekoloj\u00eek\u2019 ku di ser\u00ea pirsgir\u00eak\u00ean civak\u00ee de t\u00ea, ji bo f\u00eamkirina bergeha pirsgir\u00eak\u00ea weke kurte hat p\u00ea\u015fk\u00ea\u015fkirin. \u00c7awa ku xwezay\u00ea zengila felaket\u00ea l\u00eada, be\u015f\u00ean hestiyar, demokrat, renw\u015fenb\u00eer, entelektuel, anar\u015f\u00eest \u00fb fem\u00een\u00eest li hember v\u00ea tabloya xeternak pirsgir\u00eak\u00ea m\u00eena \u2018pirsgir\u00eaka ekoloj\u00eek\u2019 p\u00eanase kirin. Her wiha pirsgir\u00eaka Ekoloj\u00eek di rojeva c\u00eehan\u00ea de cih\u00ea xwe girt \u00fb du sed sal\u00ean daw\u00een, b\u00fb yek ji mijar\u00ean bingeh\u00een a hema b\u00eaje tevah\u00ee zanist\u00ean civak\u00ee.<\/p>\n<p>Tev\u00ee ku di war\u00ea felsef\u00eek de b\u00fbye mijara anal\u00eez\u00ean gelek berfireh \u00fb daneheveke zan\u00eeneke entelektuel a z\u00eade heye j\u00ee, heta roja me j\u00ee, h\u00ea p\u00ea\u015f\u00ee li qetl\u00eeam\u00ean li ser xwezay\u00ea y\u00ean bi dest\u00ea yekdestdariy\u00ean \u015faristaniy\u00ea t\u00ean kirin nehatiye girtin. Hewldan\u00ean hey\u00ee pir k\u00eam in \u00fb ji \u00e7end sererastkirin\u00ean hiq\u00fbq\u00ee w\u00eadetir na\u00e7in. \u00c7i r\u00eabaz\u00ean zanist\u00ean civak\u00ee y\u00ean par\u00e7ey\u00ee digirin dest ku bingeha xwe ji \u00e7avkaniy\u00ean Rojavay\u00ee digirin, \u00e7i j\u00ee aliy\u00ea teor\u00eek jiyan\u00eekirin, \u00e7alak-kirin ji ber ku k\u00eam \u00fb bis\u00eenor dim\u00eenin nikarib\u00fbne bandora j\u00ea bidin vegerandin j\u00ee bidin avakirin. R\u00eaber Apo di Sosyolojiya Azadiy\u00ea de dib\u00eaje; \u201c\u2026 heta ku jiyana di l\u00eetava endustriyal\u00eezm\u00ea de ney\u00ea l\u00eapirs\u00eenkirin \u00fb dev j\u00ea ney\u00ea berdan t\u00eako\u015f\u00eena ekoloj\u00eek nay\u00ea me\u015fandin. Ger em nexwazin trajediy\u00ean Xristiyaniya n\u00fb, \u00ceslamiyet\u00ea \u00fb sosyal\u00eezma reel bij\u00een, em div\u00ea ders j\u00ea derxin \u00fb t\u00eako\u015f\u00eena zanist\u00ee, b\u00eerdoz\u00ee, exlaq\u00ee \u00fb pol\u00eet\u00eek rast bigirin dest.\u201d Bi v\u00ea destn\u00ee\u015fankirin\u00ea dixwaze r\u00eabaz\u00ean her\u00ee bibandor \u00ean t\u00eako\u015f\u00eeneke rest p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f bike.<\/p>\n<p>Bi rexney\u00ean berfireh \u00ean li ser zanist\u00ean civak\u00ee Jineoloj\u00ee, bi \u00eedeaya avakirina felsefe, huner \u00fb zanista jin \u00fb jiyan\u00ea de ye. Di v\u00ee war\u00ee de yek ji pirsgir\u00eak\u00ean civak\u00ee y\u00ean bingeh\u00een Ekolojiy\u00ea j\u00ee di wateyeke berfireh de digire nav rojeva xwe ya l\u00eakol\u00een \u00fb t\u00eako\u015f\u00een\u00ea. Li dijber\u00ee bajarb\u00fbniy\u00ea, bajar\u00ean eko, li dij\u00ee endustriyal\u00eezm\u00ea endustriyal\u00eezma eko, li dij\u00ee teknolojiya robot faktora mirov, bi p\u00ea\u015fniyar\u00ean xwe y\u00ean civaka exlaq\u00ee \u00fb pol\u00eet\u00eek, komunal, di qada entelektuel\u00ee \u00fb jiyan\u00ee de h\u00ea ji niha ve ji bo cih\u00ea xwe bigire xwed\u00ee arguman\u00ean xurt e.<\/p>\n<p>Em di w\u00ea baweriy\u00ea de ne ku tevah\u00eeb\u00fbna zanist\u00ean civak\u00ee were esasgirtin, bi taybet\u00ee j\u00ee bi \u015f\u00eerovey\u00ean felsef\u00eek \u00ean zanist\u00ean et\u00eek \u00fb estet\u00eek\u00ea, perspekt\u00eef\u00ean werin bidestxistin, w\u00ea t\u00eako\u015f\u00eeneke ekoloj\u00eek bikaribe encam\u00ean her\u00ee bi bandor bigire. Civakeke ne exlaq\u00ee \u00fb pol\u00eet\u00eek be t\u00ea w\u00ea maney\u00ea ku p\u00ea\u015feroja xwe ji dest yekdestdariyan re hi\u015ftiye. Civakeke derbar\u00ea r\u00eavebirin, xweza, av, hewa, xwarin \u00fb vexwarina civaka xwe de xwed\u00ee fikir nebe \u00fb di v\u00ee war\u00ee de nekeve tevger\u00ea, helwest\u00ean tund \u00fb p\u00eaw\u00eest daneyne w\u00ea tune bibe. Ji ber ku civakeke mekan\u00ea w\u00ea tune be w\u00ea \u00e7awa bij\u00ee?<\/p>\n<p>Ked \u00fb f\u00eenansa ji bo jihol\u00earakirina encam\u00ean pirsgir\u00eak\u00ean ekoloj\u00eek t\u00ean xerckirin di \u00e7areserkirina pirsgir\u00eak\u00ea de werin bikaran\u00een w\u00ea z\u00eadetir bikevin xizmeta \u00e7areseriy\u00ea. L\u00eakol\u00een\u00ean li ser pen\u00e7e\u015f\u00ear\u00ea t\u00ean kirin ji bo v\u00ea m\u00eenaka her\u00ee balk\u00ea\u015f e. Bajarb\u00fbna ku sedema her\u00ee gir\u00eeng a pen\u00e7e\u015f\u00ear\u00ea ye veguher\u00eenin bajar\u00ean eko w\u00ea bi giran\u00ee bikaribe p\u00ea\u015f\u00ee li pen\u00e7e\u015f\u00ear\u00ea bigire.<\/p>\n<p>Jina ku bi ax, nebat, sewal \u00fb hilber\u00eena \u00e7andiniy\u00ea re jin\u00fbve bigih\u00ea hev w\u00ea bikaribe civaka xwe j\u00ee ber bi rizgariy\u00ea ve bibe. Bi \u00eest\u00eehdama eko w\u00ea di civak\u00ea de pirsgir\u00eakeke m\u00eena bir\u00e7\u00eeb\u00fbn \u00fb b\u00eakariy\u00ea j\u00ee nem\u00eene.<\/p>\n<p>Rastiyeke pir balk\u00ea\u015f e ku di civakeke ku jin t\u00eade wekhev\u00ee \u00fb azadiy\u00ea nej\u00ee, nikaribe siyaset\u00ea bike de w\u00ea pirsgir\u00eak\u00ean ekoloj\u00eek kron\u00eek bibin \u00fb bibin cinawir \u00fb civak\u00ea j\u00ee ber bi tuneb\u00fbn\u00ea ve bibin.<\/p>\n<p>Akademiya jineoloj\u00ee<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00eaw\u00eestiya Tevgera Ekoloj\u00eest weke tevgera fem\u00een\u00eest, bi zelalb\u00fbneke b\u00eerdoz\u00ee ya mezin heye. Div\u00ea r\u00eaxistin \u00fb \u00e7alak\u00eeb\u00fbna xwe ji ku\u00e7ey\u00ean teng ber bi tevah\u00ee civak\u00ea, bi taybet\u00ee ber bi civaka \u00e7olter\u00ea, \u00e7andin\u00ee \u00fb gund ve bibe. Ekoloj\u00ee esas ji bo \u00e7olter, civaka gund \u00fb \u00e7andiniy\u00ea, tevah\u00ee ni\u015ftecih \u00fb ko\u00e7eran, ya b\u00eakaran \u00fb jinan r\u00ean\u00ee\u015fanera \u00e7alakiy\u00ea ye. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12396,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[68,81],"tags":[],"class_list":["post-12395","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekoloji","category-gotar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>BI CIVAKEKE EXLAQ\u00ce \u00db POL\u00ceT\u00ceK JIYAN\u00caN EKOLOJ\u00ceK - Kongra Star<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/kongra-star.org\/?p=12395\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"BI CIVAKEKE EXLAQ\u00ce \u00db POL\u00ceT\u00ceK JIYAN\u00caN EKOLOJ\u00ceK - Kongra Star\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"P\u00eaw\u00eestiya Tevgera Ekoloj\u00eest weke tevgera fem\u00een\u00eest, bi zelalb\u00fbneke b\u00eerdoz\u00ee ya mezin heye. Div\u00ea r\u00eaxistin \u00fb \u00e7alak\u00eeb\u00fbna xwe ji ku\u00e7ey\u00ean teng ber bi tevah\u00ee civak\u00ea, bi taybet\u00ee ber bi civaka \u00e7olter\u00ea, \u00e7andin\u00ee \u00fb gund ve bibe. Ekoloj\u00ee esas ji bo \u00e7olter, civaka gund \u00fb \u00e7andiniy\u00ea, tevah\u00ee ni\u015ftecih \u00fb ko\u00e7eran, ya b\u00eakaran \u00fb jinan r\u00ean\u00ee\u015fanera \u00e7alakiy\u00ea ye. &hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/kongra-star.org\/?p=12395\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kongra Star\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-11-09T07:31:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/kongra-star.org\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/ekoloji.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"168\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/?p=12395#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/?p=12395\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/79f7f952269ed3ec5e4631123d285945\"},\"headline\":\"BI CIVAKEKE EXLAQ\u00ce \u00db POL\u00ceT\u00ceK JIYAN\u00caN EKOLOJ\u00ceK\",\"datePublished\":\"2021-11-09T07:31:18+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/?p=12395\"},\"wordCount\":2030,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/?p=12395#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/11\\\/ekoloji.jpg\",\"articleSection\":[\"Ekoloj\u00ee\",\"Gotar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/?p=12395#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/?p=12395\",\"url\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/?p=12395\",\"name\":\"BI CIVAKEKE EXLAQ\u00ce \u00db POL\u00ceT\u00ceK JIYAN\u00caN EKOLOJ\u00ceK - Kongra Star\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/?p=12395#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/?p=12395#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/11\\\/ekoloji.jpg\",\"datePublished\":\"2021-11-09T07:31:18+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/79f7f952269ed3ec5e4631123d285945\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/?p=12395#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/?p=12395\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/?p=12395#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/11\\\/ekoloji.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/11\\\/ekoloji.jpg\",\"width\":300,\"height\":168},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/?p=12395#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"BI CIVAKEKE EXLAQ\u00ce \u00db POL\u00ceT\u00ceK JIYAN\u00caN EKOLOJ\u00ceK\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/\",\"name\":\"Kongra Star\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/79f7f952269ed3ec5e4631123d285945\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/405097e3cbbb6a62a71e0352a4f4edbcf0c5c91ae14cc546efc8e7ad10c35b4d?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/405097e3cbbb6a62a71e0352a4f4edbcf0c5c91ae14cc546efc8e7ad10c35b4d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/405097e3cbbb6a62a71e0352a4f4edbcf0c5c91ae14cc546efc8e7ad10c35b4d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/kongra-star.org\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"BI CIVAKEKE EXLAQ\u00ce \u00db POL\u00ceT\u00ceK JIYAN\u00caN EKOLOJ\u00ceK - Kongra Star","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/kongra-star.org\/?p=12395","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"BI CIVAKEKE EXLAQ\u00ce \u00db POL\u00ceT\u00ceK JIYAN\u00caN EKOLOJ\u00ceK - Kongra Star","og_description":"P\u00eaw\u00eestiya Tevgera Ekoloj\u00eest weke tevgera fem\u00een\u00eest, bi zelalb\u00fbneke b\u00eerdoz\u00ee ya mezin heye. Div\u00ea r\u00eaxistin \u00fb \u00e7alak\u00eeb\u00fbna xwe ji ku\u00e7ey\u00ean teng ber bi tevah\u00ee civak\u00ea, bi taybet\u00ee ber bi civaka \u00e7olter\u00ea, \u00e7andin\u00ee \u00fb gund ve bibe. Ekoloj\u00ee esas ji bo \u00e7olter, civaka gund \u00fb \u00e7andiniy\u00ea, tevah\u00ee ni\u015ftecih \u00fb ko\u00e7eran, ya b\u00eakaran \u00fb jinan r\u00ean\u00ee\u015fanera \u00e7alakiy\u00ea ye. &hellip;","og_url":"https:\/\/kongra-star.org\/?p=12395","og_site_name":"Kongra Star","article_published_time":"2021-11-09T07:31:18+00:00","og_image":[{"width":300,"height":168,"url":"https:\/\/kongra-star.org\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/ekoloji.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/kongra-star.org\/?p=12395#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/kongra-star.org\/?p=12395"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/kongra-star.org\/#\/schema\/person\/79f7f952269ed3ec5e4631123d285945"},"headline":"BI CIVAKEKE EXLAQ\u00ce \u00db POL\u00ceT\u00ceK JIYAN\u00caN EKOLOJ\u00ceK","datePublished":"2021-11-09T07:31:18+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/kongra-star.org\/?p=12395"},"wordCount":2030,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/kongra-star.org\/?p=12395#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/kongra-star.org\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/ekoloji.jpg","articleSection":["Ekoloj\u00ee","Gotar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/kongra-star.org\/?p=12395#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/kongra-star.org\/?p=12395","url":"https:\/\/kongra-star.org\/?p=12395","name":"BI CIVAKEKE EXLAQ\u00ce \u00db POL\u00ceT\u00ceK JIYAN\u00caN EKOLOJ\u00ceK - Kongra Star","isPartOf":{"@id":"https:\/\/kongra-star.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/kongra-star.org\/?p=12395#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/kongra-star.org\/?p=12395#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/kongra-star.org\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/ekoloji.jpg","datePublished":"2021-11-09T07:31:18+00:00","author":{"@id":"https:\/\/kongra-star.org\/#\/schema\/person\/79f7f952269ed3ec5e4631123d285945"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/kongra-star.org\/?p=12395#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/kongra-star.org\/?p=12395"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/kongra-star.org\/?p=12395#primaryimage","url":"https:\/\/kongra-star.org\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/ekoloji.jpg","contentUrl":"https:\/\/kongra-star.org\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/ekoloji.jpg","width":300,"height":168},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/kongra-star.org\/?p=12395#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/kongra-star.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"BI CIVAKEKE EXLAQ\u00ce \u00db POL\u00ceT\u00ceK JIYAN\u00caN EKOLOJ\u00ceK"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/kongra-star.org\/#website","url":"https:\/\/kongra-star.org\/","name":"Kongra Star","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/kongra-star.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/kongra-star.org\/#\/schema\/person\/79f7f952269ed3ec5e4631123d285945","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/405097e3cbbb6a62a71e0352a4f4edbcf0c5c91ae14cc546efc8e7ad10c35b4d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/405097e3cbbb6a62a71e0352a4f4edbcf0c5c91ae14cc546efc8e7ad10c35b4d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/405097e3cbbb6a62a71e0352a4f4edbcf0c5c91ae14cc546efc8e7ad10c35b4d?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/kongra-star.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kongra-star.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12395","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kongra-star.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kongra-star.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kongra-star.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kongra-star.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12395"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kongra-star.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12395\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12397,"href":"https:\/\/kongra-star.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12395\/revisions\/12397"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kongra-star.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12396"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kongra-star.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kongra-star.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kongra-star.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}