Li Helebê Komxebatek Jinan pirsgirêka hevdûberdanê, şantaj û tundiya elektronîk gotûbêj kirin

Mala Jin, bi hevkariya Rêxistina Sara ya Têkoşîna li dijî Tundiya li dijî Jinan, komxebatek li ser tûndiya li dijî jinan, bi taybetî şantajên elektronîkî, û rêjeya zêde ya berdana jinan di civakê de li dar xist.

Endamên rêxistinên jinan û nûnerên saziyên sivîl, partiyên siyasî, meclis, komîn û Hêzên Ewlekariya Hundurîn – Jin beşdarî komxebatê bûn. komxebat bi deqeyek rêzgirtinê ji bo rêzgirtina şehîdan dest pê kir. Semîner li hola civînan a li taxa Şêx Meqsûd a Helebê hate lidarxistin .

komxebat du mijarên sereke dihewîne. Ya yekem, bi sernavê “Berdana jinan û Bandora Wê li ser Civakê”, ji hêla rêvebera Mala Jin, Mewlîde Sîdo ve hate vegotin kirin.

Di axaftina xwe de, wê têgeha jinberdanê pênase kir, û rave kir ku ew ne tenê veqetandina di navbera hevjînan de ye, lê pirsgirêkek civakî û psîkolojîk e ku bê îstîsna bandorê li hemî civakan dike. Wê destnîşan kir ku rêjeya zêde ya jinberdanê ji ber çend sedeman e, ya herî girîng şerê taybet e ku  malbatan ji hev veqetîne armanc dike, ji bilî bêkariya berfireh, zextên aborî, hişmendiya qels a malbatê û nebûna diyalogê di navbera hevjînan de.

Mewlîde diyar kir ku jinberdan bandorên kûr li ser endamên malbatê dike, bandorê li ser aliyên psîkolojîk, hestyarî û civakî dike. Ew her wiha dibe sedema bêîstîqrarî û aloziyan, heta dibe sedema nexweşiyê, û her wiha windakirina baweriyê di navbera zarokan û hesta berpirsiyariyê di nav dêûbavan de.

Beşa duyemîn, ku ji hêla endama Rêxistina Sara Zeyneb Aliko ve hate şîrovekirin, her wiha bal kişand ser tundûtûjiya li dijî jinan. Wê rave kir ku tundûtûjî nîşaneyek têkiliyên hêzê yên newekhev ên dîrokî di navbera zayendan de ye.

Di axaftina xwe de, wê behsa sedemên herî girîng ên sîber-zordariyê kir, wekî “bidestxistina qezenca darayî, armancên dijminane, an jî hilweşandina têkiliyên kesane.”

Wê her wiha zirarên herî girîng ên ku ji van pirsgirêkan derdikevin, di nav de nexweşiyên psîkolojîk û fîzîkî, qelsiya tenduristiyê, hilweşîna têkiliyên civakî, û hilweşîna malbatê, nirxand.

Wê tekez kir ku rêbazên kêmkirina van pirsgirêkan ev in: zêdekirina zanista civakê û perwerdehiyê, destpêkirina kampanyayên zanyariyê yên kur ên ku beşên cûda yên civakê hedef digirin, zêdekirina ewlehiya dîjîtal, û parastina daneyan ji hackkirinê. Wê her wiha rola malbatê bi rêya çavdêrî û rêberiya rast a zarokan da eşkere kirin.

Piştre rê li bo nîqaşê hate vekirin,rêvebera Konseya Jinan a Tevgera Civaka Demokratîk,Necwa Ehmed, rêzeçareseriyên ji bo çareserkirina van pirsgirêkan pêşkêş kir. Wê pêşniyar kir ku têkiliyên li ser bingeha rêzgirtin û baweriya dualî di navbera zayendan de werin avakirin, navendên şêwirmendiyê yên taybet ji bo çareserkirina nakokiyên zewacê û dabînkirina piştgiriya psîkolojîk werin avakirin, û qanûnên ku parastina malbatê digre garantiyê û mafên jinan diparêzin werin bicîhanîn.

Endama  Kongra Star Aras Kormestu tekez kir ku pêdivî ye nifş li ser exlaqê baş û nirxên bilind werin perwerdekirin, ku dê bibe alîkar ji bo pêşveçûna civakê û ji holê rakirina pirsgirêkên civakî yên ku rola jinan qels dikin û statuya wan sînordar dikin.

Ev komxebat beşek ji kampanyayek zaniyariyê ya berfirehtir e ku ji hêla Rêxistina Sara ve ji bo têkoşîna li dijî tundûtûjiya li dijî jinan hatiye destpêkirin, ku di dawiya Tîrmehê de dest pê kir û dê di destpêka Cotmehê de bi dawî bibe. Diruşmeya  kampanyayê “Îstîsmara Cinsî Sûc e… nebe piştevanê nixuandina wê” e.

Komxebat bi çend pêşniyaran ji bo zêdekirina zanyarî û hêzdarkirina jinan bi dawî bû, di nav wan de:
– Pêşxistina zanyarî û perwerdehiyê li ser mafên jinan û xetereyên civakî.
– Lidarxistina pir kampanyayên zanistê  ji bo kêmkirina tundiya navmalî û elektironîk.
– Zêdekirina ewlehiya dîjîtal û parastina daneyên kesane ji hackkirinê.
– Çalakkirina çavdêriya malbatê û dayîna rêberiya tenduristiyê ji dêûbavan.